Tytoń (Nicotiana L.), z tur. "Tütün" - rodzaj roślin zielnych lub krzewów z rodziny psiankowatych, obejmujący ok. 100 gatunków. W staropolszczyźnie i gwarowo "tytuń".

Systematyka

Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa jasnotowe, nadrząd Solananae, rząd psiankowce, podrząd Solanineae , rodzina psiankowate, podrodzina Nicotianoideae, plemię Nicotianeae, podplemię Nicotianinae , rodzaj tytoń.
Gatunki flory Polski

• tytoń szlachetny (Nicotiana tabacum) - gatunek uprawiany
• tytoń bakun, machorka (Nicotiana rustica L.) - gatunek uprawiany
• tytoń oskrzydlony (Nicotiana alata Link & Otto) - gatunek uprawiany, roślina ozdobna

Inne gatunki (wybór)

• tytoń leśny (Nicotiana silvestris)
• tytoń Sandera (Nicotiana sanderae)

Zastosowanie

• Roślina uprawna : Liście tytoniu są wykorzystywane w przemyśle tytoniowym, gdyż zawierają nikotynę.
  • Historia uprawy : Pierwotnie tytoń rósł tylko w Ameryce i nie był znany w Europie przed odkryciami Kolumba. W Ameryce powstały pierwsze wyroby tytoniowe, zaś Indianie zwijali liście tych roślin i wdychali ich dym.

Choć to Kolumb pierwszy poinformował Stary Świat o tytoniu, to największe plantacje powstały w Ameryce Północnej, w posiadłościach angielskich (Wirginia). Tym, czym dla Karaibów była trzcina cukrowa, tym dla pierwszych kolonii był tytoń: źródłem zysków, motorem pierwszego przemysłu - i oczywiście powodem sprowadzania niewolników z Afryki. Tytoń dla Anglii odkrył Walter Raleigh.
We Francji tytoń rozpowszechnił Jean Nicot (od jego nazwiska nazwa rodzaju)
Z czasem plantacje trafiły i na inne kontynenty. Tytoń uprawiany jest również w Polsce.

• Tytoń był również od wieków stosowany przez rolników jako środek owadobójczy.

Produkty tytoniowe przeznaczone do palenia

Najbardziej pospolitym produktem tytoniowym jest papieros, jest to stosunkowo nowy wynalazek. Inne produkty, w których wdycha się dym, to fajka (gdzie konsument musi własnoręcznie dobrać odpowiednią ilość tytoniu), cygara - analogicznie jak papieros, ale tytoń nie jest zmielony oraz cygaretka.

Wyroby tytoniowe bezdymne

Tabaka czyli sproszkowany tytoń z dodatkiem olejków zapachowych, który konsument zażywa przez wciągnięcie do nosa, aby nikotyna zawarta w sproszkowanych liściach wchłonęła się przez śluzówki jamy nosowej: podrażnienie śluzówki może spowodować reakcję w postaci kichania oraz łzawienia. Innym rodzajem tytoniu bezdymnego jest snus, jest to wilgotny tytoń przeznaczony do żucia.
W zależności od docelowego produktu stosuje się osobną odmianę tytoniu. Na przykład, zdaniem znawców, najlepszy tytoń na cygara rośnie na Kubie.

Szkodliwość

Zażywanie tytoniu, który jest używką (najczęściej w postaci papierosa), jest szkodliwe dla zdrowia. Dym tytoniowy zawiera trującą nikotynę, która niszczy komórki w mózgu, oraz zawiera substancje smoliste, które mogą wywołać raka. Dym tytoniowy jest również niebezpieczny dla osób, które znajdują się w pomieszczeniu, gdzie ktoś pali (tzw. "bierne palenie"). Badania dostarczyły naukowych dowodów[3]., że bierne palenie jest przyczyną tych samych schorzeń jak w przypadku bezpośredniego palenia, między innymi raka płuc, chorób układu krążenia oraz układu oddechowego, takich jak zapalenie oskrzeli czy astma. Dane statystyczne pokazały, że niepalące osoby żyjące z partnerami, które palą w domu, są narażone o 20-30% bardziej na zachorowanie na raka płuc, natomiast dla osób narażonych na działanie dymu tytoniowego w miejscu pracy ryzyko to wzrasta o 16-19%.[4] Osoby z astmą mogą doświadczyć ataków choroby spowodowanych przez palenie, zarówno aktywne jak i bierne. Dym tytoniowy jest ponadto alergenem mogącym spowodować u osób mających alergię typowe objawy podrażnienia, takie jak katar, łzawiące oczy, kichanie, kaszel, przy czym znikają one z momentem, gdy osoba przestaje wdychać dym.